Διαδικαστικά

  • Πριν την ώρα της βάπτισης ή νωρίτερα οι γονεις πρέπει να προσκομίσουν στον εφημέριο, τη Ληξιαρχική Πράξη γέννησης του παιδιού, η οποία έχει εκδοθεί από το Δήμο, στον οποίο έχει δηλωθεί η γέννησή του. Σημείωση: Η γέννηση ενός παιδιού δηλώνεται στο Ληξιαρχείο το οποίο είναι αρμόδιο για την έκδοση Πιστοποιητικών Γέννησης, ένα εκ των οποίων αναγράφει «Δια την βάπτιση».
  • Εάν επιθυμούν να τελέσουν το Μυστήριο σε άλλη Ενορία και όχι στη δική τους, τότε πρέπει να ζητήσουν από τον εφημέριο της Ενορίας τους να μεταβιβάσει τη Ληξιαρχική Πράξη γέννησης του παιδιού, στο Ναό όπου θα τελεσθεί το Μυστήριο.
  • Ο Ιερέας πού τέλεσε το Μυστήριο εκδίδει Δήλωση Βαπτίσεως
  • Η Δήλωση Βαπτίσεως κατατίθεται εντός 60 ημερών στο Ληξιαρχείο του Δήμου όπου είναι εγγεγραμμένη η γέννηση του παιδιού
  • Ανάδοχος του παιδιού δεν μπορεί να γίνει αλλόδοξος ή αλλόθρησκος ή Ορθόδοξος ο οποίος έχει τελέσει μόνο πολιτικό Γάμο. Επίσης, ένας ανάδοχος κατά την παραδοση βαπτίζει παιδιά μόνο του ίδιου φύλου, καθώς αυτά θεωρούνται πνευματικά αδέρφια οπότε αποφεύγεται ο κινδυνος να παντρευτούν μεταξύ τους.
  • Τα παιδιά γονέων που έχουν τελέσει μόνο πολιτικό γάμο, βαπτίζονται εφόσον ο Ανάδοχος εγγυάται την κατήχηση του νεοφωτίστου.

Ειδικές Περιπτώσεις

  • Σε περίπτωση πού με δικαστική Απόφαση την επιμέλεια του παιδιού έχει ο ένας γονιός ή κηδεμόνας προκειμένου να τελεστεί το Μυστήριο και η Ονοματοδοσία απαιτείται Υπεύθυνη Δήλωση του ετέρου γονέα ότι συμφωνεί. Σε περιπτώση κατάστασης Κηδεμονίας απαιτείται Υπεύθυνη Δήλωση και των δυο γονέων ότι συμφωνούν
  • Εάν οι γονείς διαφωνούν για το Βάπτισμα ή την Ονοματοδοσία μπορεί αυτά να γίνουν κατόπιν Δικαστικής Αποφάσεως. Προσοχή! Δικαστική απόφαση, η οποία αναθέτει μόνο την επιμέλεια του τέκνου, προσωρινή ή μη, στον ένα εκ των δύο γονέων, δεν καλύπτει τον Εφημέριο για την τέλεση Βαπτίσεως
  • πριν τη βάπτιση του ανηλίκου, οι γονείς επιδεικνύουν την αστυνομική ταυτότητα τους, για τη συμφωνία των στοιχείων τους με την Ληξιαρχική πράξη και υπογράφουν ενώπιον του Εφημερίου για το θρήσκευμα και το όνομα του νηπίου. Σε περίπτωση απουσίας ενός γονέως, ο εφημέριος μπορεί να τελέσει το Μυστήριο του Βαπτίσματος, όταν ο έτερος γονιός προσκομίσει θεωρημένο αντίγραφο είτε της ληξιαρχικής πράξεως θανάτου είτε της σχετικής δικαστικής απόφασης, βάσει των οποίων ο απουσιάζων γονιός κηρύττεται ρητώς άφαντος ή έκπτωτος από τη γονική μέριμνα
  • Σε περίπτωση απουσίας του ενός γονέως λόγω κωλύμματος (ασθενείας, αποδημίας κλπ.), τότε ο Εφημέριος μπορεί να προχωρήσει στην τέλεση του Βαπτίσματος, εφ' όσον εκ μέρους του απόντος γονέως υποβληθεί είτε βεβαίωση ενώπιον συμβολαιογράφου είτε υπεύθυνη δήλωση με το γνήσιο της υπογραφής θεωρημένο, ότι συγκατατίθεται για την βάπτιση του τέκνου κατά το Ορθόδοξο δόγμα και με το συγκεκριμένο όνομα.
  • Σε περίπτωση διάστασης ή διαζυγίου ή όταν ή μητέρα του ανήλικου τέκνου επικαλείται ότι πατέρας του τέκνου είναι άλλος από τον αναγραφόμενο στην Ληξιαρχική πράξη γεννήσεως, ο Εφημέριος 1) οφείλει να αναζητήσει τον πατέρα, το όνομα του οποίου αναγράφεται στην ληξιαρχική πράξη και να λάβει την συγκατάθεσή του γραπτώς 2) αν έχει προσβληθεί η πατρότητα ή έχει αναγνωρισθεί το τέκνο εκούσια, ο Εφημέριος μπορεί να δεχθεί ως πατέρα τον προσδιοριζόμενο υπό του Ληξιαρχείου, δια νεωτέρας σημειώσεως και διορθώσεως επί της ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως.
  • Σε περίπτωση άγαμης μητέρας, επειδή αυτή ασκεί μόνη της τη γονική μέριμνα, ο Εφημέριος μπορεί να τελέσει την Βάπτιση και να δώσει όνομα, εφ' όσον η άγαμη μητέρα συμπληρώσει Υπεύθυνη Δήλωση του Ν.1599/86, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής της, στην οποία θα δηλώνει υπευθύνως ότι ασκεί αποκλειστικώς τη γονική μέριμνα επί του ανήλικου τέκνου της, ότι δεν υφίσταται δικαστική απόφαση, η οποία να απονέμει δικαίωμα ασκήσεως γονικής μέριμνας και στον πατέρα του ανήλικου τέκνου και, τέλος, ότι επιθυμεί το ανήλικο τέκνο της να βαπτισθεί κατά το Ορθόδοξο δόγμα και να λάβει συγκεκριμένο όνομα.
  • Η αναγραφή στο βιβλίο Βαπτίσεων ενός Ονόματος, η εκφώνηση όμως δύο ονομάτων, κατά την Κατήχηση και την τριπλή Κατάδυση δεν επιτρέπεται, ενέχει δε τον κίνδυνο ο Εφημέριος να διωχθεί ποινικώς. Κρίσιμα χρονικά διαστήματα
  • Το αργότερο 60 ημέρες μετά τη βάπτιση, πρέπει να προσκομισθεί βεβαίωση του ιερέα ή όποιου συνέπραξε στην ιεροτελεστία του μυστηρίου της βάπτισης, στο Ληξιαρχείο ώστε να δηλωθεί η βάπτιση. Η βεβαίωση του ιερέα που τέλεσε το μυστήριο πρέπει να είναι χαρτοσημασμένη με κληρικόσημο
Αν η βάπτιση τελεστεί σε διαφορετικό τόπο από τον τόπο γέννησης, η δήλωση βάπτισης γίνεται στο ληξιαρχείο του τόπου βάπτισης, ο οποίος, αφού συντάξει σχετική έκθεση βάπτισης, διαβιβάζει μέσα σε διάστημα δέκα (10) ημερών αντίγραφο της έκθεσης στο ληξιαρχείο του τόπου γέννησης.
Με βάση τη δήλωση, η βάπτιση καταχωρίζεται στο περιθώριο της ληξιαρχικής πράξης γέννησης.
Υπόχρεοι να δηλώσουν τη βάφτιση είναι:
  • Όποιος βαφτίζεται, εφόσον έχει συμπληρώσει το 14ο έτος της ηλικίας του.
  • Ο πατέρας, η μητέρα ή όποιος έχει την επιμέλεια του παιδιού
  • Ο ανάδοχος (νονός).
  • Οι συγγενείς εξ αίματος μέχρι τρίτου βαθμού (ο πλησιέστερος αποκλείει τον απώτερο).

Τι κάνουμε μετά τη βάπτιση

Πρώτα απ' όλα τα λαδωμένα ρούχα, εσώρουχα, πετσέτες, λαδόπανα θα πρέπει να τα πλύνετε σε μια λεκάνη και να χύσετε το νερό στις γλάστρες σας ή στον κήπο καθώς αυτό το νερό που περιέχει το λάδι, το νερό και το μύρο από τη βάπτιση του παιδιού, δεν πρέπει να πεταχτεί σε βρώμικο μέρος και δύσκολα θα πηγαίνατε στην εκκλησία, για να το αδειάσετε στο χωνευτήρι, εκεί που αδειάζουν και το νερό από την κολυμπήθρα.

  • Το παιδί σας δεν θα το πλύνετε για τρεις ημέρες από τη βάπτιση. Δεν θα το κάνετε ολόσωμο μπάνιο, δηλαδή, και δεν θα το λούσετε. Θα το πλένετε βεβαίως τοπικά, όταν το αλλάζετε και όποτε άλλοτε πρέπει
  • Μετά από 3 μέρες που θα το κάνετε μπάνιο, θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε μια λεκάνη, ώστε και αυτό το νερό να το μαζέψετε για το χύσετε στις γλάστρες ή στον κήπο
  • Για τις 3 επόμενες Κυριακές από τη βάπτιση, ο νονός θα πρέπει να πηγαίνει το παιδί στην εκκλησία για τη Θεία Κοινωνία. Μαζί τους θα πρέπει να έχουν και τη βαπτιστική λαμπάδα για να την ανάβουν. Επειδή στην πράξη ο νονός πολλές φορές δεν μπορεί να είναι συνεπής με αυτό μπορείτε να πάτε μόνο εσείς ή οι παππούδες και γιαγιάδες το παιδί στην εκκλησία για να κοινωνήσει.
  • Την τελευταία Κυριακή, θα αφήσετε τη λαμπάδα να καεί στην εκκλησία, έχοντας αφαιρέσει κάθε διακοσμητικό στοιχείο της.

Προθεσμίες και Πρόστιμα

Η δήλωση βάπτισης πρέπει να γίνει μέσα σε 60 ημέρες απο την ημέρα τέλεσης του μυστηρίου.
Σε περίπτωση καθυστέρησης της δήλωσης και αφού έχουν περάσει 3 μήνες απο τις 60 ημέρες της προθεσμίας επικολλάται στην αίτηση χαρτόσημο 4,4 €.
Για περισσότερη καθυστέρηση αυτής των 90 ημερών και των 3 μηνών επικολάτται χαρτόσημο 13,5 €.

Οι συμβολισμοί του Βαπτίσματος

Η κολυμπήθρα, τόπος κολύμβησης κατά την αρχαιότητα και σκεύος βαπτίσεως στην εκκλησιαστική γλώσσα. Τον 3ο αι. μ.Χ οι κολυμπήθρα ήταν ένα ειδικό οικοδόμημα στο μπροστινό μέρος του ναού. Η σημερινή μορφή της κυριάρχησε μετά την επικράτηση του νηπιοβαπτισμού. Θεωρείται ως μητέρα της υιοθεσίας, πνευματική μητέρα, κολυμπήθρα της Τριάδος.

Το Νερό, ο ίδιος ο Κύριος αναφέρει ότι εάν κανείς δεν γεννηθεί «εξ ύδατος και πνεύματος» δεν μπορεί να εισέλθει στη βασιλεία του Θεού.

Επορκιστό έλαιο, το λάδι με το οποίο ο φωτιζόμενος χρίεται πριν τη βάπτιση λέγεται επορκιστό λόγω του εξορκιστικού του χαρακτήρα. Το λάδι συμβολίζει τη συμφιλίωση, την ειρήνη και το έλεος του Θεού. Το Μύρο, με αυτό σφραγίζεται ο πιστός μετά το βάπτισμα. Είναι το ορατό σημείο της μετάδοσης της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος.
Ο χιτώνας που φοράει ο νεοφώτιστος δλώνει το θείο φως και την αγγελική καθαρότητα.
Ο σταυρός, που δίνεται μετά το χρίσμα είναι η σφραγίδα του Κυρίου σταυρωθέντος και αναστάντος.
Η Λαμπάδα είναι σύμβολο του φωτισμού του χριστού τον οποίον έλαβαν οι φωτισθέντες κατά το βάπτισμα.
Ο Ιερός χορός, ο κύκλος που γίνεται τρεις φορές γύρω από την κολυμπήθρα είναι η παλαιά πομπή και είσοδος των νεοφωτίστων από το βαπτιστήριο στο κυρίως ναό για την έναρξη της Θείας Λειτουργίας. Ο αριθμός τρία δηλώνει την Αγία Τριάδα.
Η τριχοκουρία, γίνεται μετά το χρίσμα σε ένδειξη ότι ο νεοφώτιστος έχει ως κεφαλή το Χριστό αφού τα μαλλιά κόβονται σταυροειδώς. Στη Παλαιά Διαθήκη η κοπή των μαλλιών ήταν σημείο αφιέρωσης στο Θεό. Για αυτό τα μαλλιά δεν πετιούνται αλλά τίθενται «εν τόπω ιερώ».